Voor de genezing van Crohn en colitis ulcerosa bij kinderen

Gerealiseerde onderzoeken

 

Titel: Onderzoek naar dé oorzaak van ziekte van Crohn

Laboratorium Kindergeneeskunde, divisie Gastroenterologie en Afdeling Kinder Maag Darm Lever ziekten ErasmusMC / Sophia kinderziekenhuis Rotterdam

Achtergrond:
Bij de ziekte van Crohn zijn delen van de darm chronisch ontstoken. Patiënten (25% jonger dan 18 jaar) hebben klachten van slecht eten, diarree, buikpijn en slecht groeien. De ziekte heeft een golvend beloop met periodes met veel klachten (opvlammingen), afgewisseld met rustige periodes zonder klachten. We noemen dat periodes van verschillende ziekteactiviteit. De precieze oorzaak van deze ziekte is onbekend. Wel weten we dat de ontsteking wordt veroorzaakt door een te sterke reactie van het afweersysteem op onschuldige bacteriën in het maagdarmkanaal. In het bijzonder is er één specifieke afweercel, namelijk de T cel, die continu verschillende stofjes uitscheidt die ontsteking kunnen aanzwengelen. Dit zorgt ervoor dat de ziekte chronisch wordt. Alleen de T-cellen in de darm die bacteriën herkennen spelen een rol bij het ontstaan van de darmontsteking bij patiënten met de ziekte van Crohn. Deze darm T cellen circuleren korte tijd na aanmaak in het bloed waarna ze zich in de darm nestelen. Het doel van ons onderzoek is het identificeren en karakteriseren van deze darm T cellen bij patiënten met Crohn (in het vervolg Crohn-T-cellen genoemd).

Methodes:

Tot nu toe was het niet mogelijk om deze darm T cellen te onderscheiden van andere T cellen. Recent heeft ons laboratorium twee eiwitten ontdekt waaraan we darm T cellen in het bloed kunnen herkennen. Op deze manier kunnen we deze Crohn-T-cellen bestuderen op verschillende momenten tijdens het ziekteproces.
Door de aanwezigheid en functie van deze cellen te koppelen aan ziekteactiviteit is er mogelijk onderscheid te maken tussen patiënten die wel of juist niet reageren op medicatie. Tevens zullen we de Crohn-T-cellen uit stukjes darmweefsel (biopten) halen van de dunne en dikke darm van patiënten met de ziekte van Crohn. Er kan zo, buiten het lichaam van de patient, gekeken worden welke ontsteking makende stoffen door de cellen worden uitgescheiden. Vervolgens zullen we onderzoeken of de cellen gevoelig zijn voor de gegeven medicatie.

Verwachte resultaten:
Door deze studie zullen we meer weten over de herkenning van bacteriën door de T cel bij patiënten met de ziekte van Crohn. Als we beter weten wat de precieze oorzaak van ziekte van Crohn is, zal dit helpen om ziekte van Crohn nog beter te behandelen.

Investering Crockokids:
Met behulp van de subsidie van Crockokids hebben we nu al darm T cellen uit bloed van gezonde donoren kunnen zuiveren. We hebben een soort van 'vingerafdruk' van de cellen gemaakt met een speciale analyse (RNA sequencing analyse). Deze vingerafdruk geeft aan hoe gezonde darmcellen geisoleerd uit bloed eruit zien. Hierna kunnen we kijken wat de verschillen zijn met de Crohn-T cellen . Ook kunnen we kijken welke ontstekingsbevorderende stofjes er meer gemaakt worden.

 Figuur1gezondeVillus Figuur2-zwaar-onstoken-villus 
 Figuur 1  Figuur 2


Darmvlokken zijn nodig om voedingstoffen op te nemen. In patienten met Crohn in de dunne darm raken deze vlokken aangetast door de onsteking met Crohn-T-cellen. Op de foto's ziet u een microscopisch plaatje van een darmvlok waarin de T cellen groen gekleurd zijn en de slijmbekercellen rood. In Figuur 1 ziet u een gezonde darmvlok. De vlok is smal en er zitten weinig groene T cellen in. In Figuur 2 ziet u een vlok uit een stukje darmweefsel (biopt) van een patient met Crohn. Er zitten veel meer groene T cellen in de vlok en de vlok is heel plomp geworden door de onstekingstoffen. In dit project halen we de Crohn-T-cellen uit de onstoken stukjes weefsel en kweken ze om ze beter te kunnen bestuderen.

Onderzoek Adalimumab

Het eerste onderzoek dat mede mogelijk wordt gemaakt door Crocokids is een feit! Het gaat om een landelijk onderzoek naar het medicijn Adalimumab bij kinderen met een ernstige vorm van de ziekte van Crohn. Adalimumab (merknaam: Humira) is een van de laatste medicamenteuze opties in de behandeling van de ziekte van Crohn. Het wordt gegeven aan kinderen waarbij andere behandelingen niet geholpen hebben. Adalimumab is in eerdere onderzoeken bij volwassenen effectief en veilig gebleken. Bij kinderen is er echter nog maar weinig onderzoek naar gedaan. Dat is de reden dat wij op dit moment een onderzoek uitvoeren naar het effect en de eventuele bijwerkingen van Adalimumab bij kinderen. De dossiers van kinderen in Nederland die dit geneesmiddel krijgen of in het verleden gekregen hebben worden bestudeerd. Het doel is om samen met de onderzoeken die in andere landen worden gedaan te beoordelen of Adalimumab een effectieve en veilige keuze is bij deze kinderen met een ernstige vorm van de ziekte van Crohn. Op dit moment is het onderzoek in volle gang en verwachten we eind van dit jaar de eerste resultaten bekend te kunnen maken. We houden u op de hoogte.